Αν σκεφτείς τα μεγαλύτερα ζώα στη Γη (ελέφαντες, ιπποπόταμους, καμηλοπαρδάλεις, ρινόκερους, βούβαλους, αγελάδες, ακόμα και τις γαλάζιες φάλαινες), σχεδόν όλα είναι φυτοφάγα ή τρέφονται με μικροοργανισμούς (π.χ. οι φάλαινες με πλαγκτόν). Σπανίζουν τα μεγάλα σαρκοφάγα, και κανένα δεν φτάνει σε μέγεθος τους πραγματικά γίγαντες της γης ή της θάλασσας.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
1. Η φυτική τροφή είναι άφθονη
Για να επιβιώσει ένα τεράστιο ζώο, χρειάζεται ΠΟΛΛΗ τροφή κάθε μέρα. Τα φυτά (χόρτα, φύλλα, κλαδιά, καρποί) βρίσκονται παντού. Έτσι, τα μεγάλα ζώα μπορούν να τραφούν χωρίς να χρειάζεται να κυνηγούν.
2. Η σαρκοφαγία είναι “ενεργειακά ακριβή”
Για να μεγαλώσει ένα σαρκοφάγο ζώο σε μέγεθος ελέφαντα, θα έπρεπε να τρώει συνεχώς άλλα μεγάλα ζώα, που δεν υπάρχουν σε τόσο μεγάλους αριθμούς. Οι πληθυσμοί των σαρκοφάγων πάντα είναι πολύ μικρότεροι από τους φυτοφάγους, γιατί η τροφή τους (κρέας) είναι περιορισμένη και χρειάζεται πολλή ενέργεια για να την αποκτήσεις (κυνήγι, μάχη κ.λπ.).
3. Τα φυτοφάγα γίνονται μεγάλα για προστασία
Το μέγεθος είναι αμυντικός μηχανισμός: όσο πιο μεγάλο είναι το φυτοφάγο, τόσο πιο δύσκολο είναι να το κυνηγήσει ή να το σκοτώσει ένας θηρευτής. Οι ελέφαντες ή οι ρινόκεροι δεν έχουν φυσικούς εχθρούς ως ενήλικα, χάρη στο μέγεθός τους.
4. Ο κύκλος ενέργειας στη φύση
Η ενέργεια ξεκινά από τα φυτά (φωτοσύνθεση) → φυτοφάγα → σαρκοφάγα.
Για να συντηρηθεί ένα μεγάλο σαρκοφάγο, πρέπει να φάει πολλά φυτοφάγα. Αν όλα τα μεγάλα ζώα ήταν σαρκοφάγα, το σύστημα θα κατέρρεε, γιατί δεν θα υπήρχαν αρκετά θηράματα για να στηρίξουν τόση βιομάζα.
5. Οι εξαιρέσεις…
Τα πιο μεγάλα σαρκοφάγα της στεριάς (π.χ. αρκούδες, τίγρεις, λιοντάρια) είναι όντως μεγάλα, αλλά ΠΟΤΕ δεν φτάνουν το μέγεθος ενός ελέφαντα ή μιας καμηλοπάρδαλης. Στη θάλασσα, τα μεγάλα σαρκοφάγα (π.χ. φάλαινες δολοφόνοι) τρέφονται με ψάρια ή άλλα θηλαστικά, αλλά και πάλι η πιο μεγάλη φάλαινα (γαλάζια) τρέφεται με πλαγκτόν – δηλαδή μικροσκοπικούς οργανισμούς, σαν τα φυτά της θάλασσας.
Συμπέρασμα
Τα μεγαλόσωμα ζώα είναι φυτοφάγα επειδή:
-
Η τροφή τους είναι άφθονη και προσβάσιμη.
-
Το μέγεθος τα προστατεύει από θηρευτές.
-
Η σαρκοφαγία δεν “σηκώνει” τέτοιο μέγεθος και πληθυσμούς στη φύση (δεν φτάνει η ενέργεια).
-
Έτσι διατηρείται η ισορροπία στα οικοσυστήματα.
